6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun “İdari Para Cezaları ve Uygulanması”  başlıklı 26. Maddesinin 1. fıkrasının, (a) bendinde, Kanun’un 4. Maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. Bu ceza miktarı yasal düzenlemelerde tanımlandığı üzere “yeniden değerlendirme oranında artırılmış ve 01.01.2015’ten geçerli olmak üzere her bir yükümlülük için 2466 Türk Lirası olarak uygunlamaya başlanmıştır.

Kanun’un 4. Maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen İşveren iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ile ilgili genel yükümlülükleri şunlardır:

  • Mesleki risklerin önlenmesi
  • Eğitim ve bilgi verilmesi
  • Her türlü tedbirin alınması
  • Organizasyonun yapılması
  • Gerekli araç ve gereçlerin sağlanması
  • Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi
  • Mevcut durumun iyileştirilmesi çalışmaları
  • İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi
  • İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının denetlenmesi
  • Uygunsuzlukların giderilmesi

 

Kanun Maddesi Ceza Maddesi Fiil 30.12.2012 itibarıyla Ceza Miktarı 01.01.2013 itibarıyla
Ceza Miktarı
YDO=%7,80
01.01.2014 itibarıyla
Ceza Miktarı
YDO=%3,93
01.01.2015 itibarıyla
Ceza Miktarı
YDO=%10,11
Açıklama
4 4/1-a 26-1/a İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili tedbir almamak, organizasyonu yapmamak, gerekli araç ve gereçleri sağlamamak, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmemek ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapmamak. 2.000 2.156 2.240 2.466 Türk Lirası / her yükümlülük için
4/1-b 26-1/a İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini izlememek, denetlememek ve uygunsuzlukları gidermemek. 2.000 2.156 2.240 2.466 Türk Lirası / her yükümlülük için

Yukarıdaki her bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda İşveren, her bir yükümlülük için ayrı ayrı 2000 Türk Lirası

İdari para cezasıyla karşılaşacaktır ki yukarıdaki yükümlülüklerin sınırlarının çok geniş olduğu görülmektedir ve bu durumda kurumsal ve profesyonel bir iş sağlığı güveliği sistemi aracılığıyla iş sağlığı güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesi ve bu hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi, izlenmesi, denetlenmesi, kayıt altına alınarak arşivlenmesi, gerektiğinde somut bir şekilde ispatlanabilir olması gerekmektedir.

 

Yine Kanununun “İdari Para Cezaları ve Uygulanması”  başlıklı 26. Maddesinin 1. fıkrasının, (b) bendinde, Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrası (a) bendi gereğince çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına uygun nitelikte iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmeyen işverene görevlendirmediği her bir kişi için 5000 Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, diğer sağlık personeli görevlendirmeyen işverene 2500 Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

 

Aynı zamanda yine Kanunun 6. Maddesinin 1. Fıkra (b), (c), (d) bentlerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir ihlal için ayrı ayrı  her bir ihlal için ayrı ayrı 1500 Türk Lirası, (ç) bendine aykırı hareket eden işverene yerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı 1000 Türk Lirası idari para cezası ile verileceği hükme bağlanmıştır.

 

Buna göre İşveren;

  • Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılamaz ise,
  • İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamaz ise, .
  • Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirmez ise,
  • Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmez ise yukarıda belirtilen miktarda idari para cezası ödemek zorundadır.

 

6/1-a 26-1/b İş güvenliği uzmanı çalıştırmamak 5.000 5.390 5.601 6.167 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
6/1-a 26-1/b İşyeri hekimi çalıştırmamak 5.000 5.390 5.601 6.167 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
6/1-a 26-1/b Diğer sağlık personeli çalıştırmamak 2.500 2.695 2.800 3.083 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
6/1-b 26-1/b İSG hizmetleri için görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç-gereç-mekân sağlamamak. 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası
6/1-c 26-1/b İSG hizmetlerini yürütenler arasında koordinasyonu sağlamamak. 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası
6/1-ç 26-1/b Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmemek. 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her tedbir için
6/1-d 26-1/b Görevlendirilen kişileri, hizmet alınan kuruluşları, başka işyerlerinden gelen çalışanları ve bunların işverenlerini İSG riskleri konusunda bilgilendirmemek. 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası

 

 

Kanun’un “İdari Para Cezaları ve Uygulanması”  başlıklı 26. Maddesinin 1. Fıkrasının (c) bendinde Kanunun 8. maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına aykırı hareket eden İşverene her bir ihlal için ayrı ayrı 1.500 Türk Lirası, (ç) bendinde Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasına göre Risk Değerlendirmesi yapmayan veya yaptırmayan İşverene 3.000 Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için 4.500Türk Lirası, yine 10. maddesinin 4. fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene 1.500 Türk Lirası, (d) bendinde Kanunun 11 ve 12. maddeleri hükümlerine aykırı hareket eden İşverene, uyulmayan her bir yükümlülük için 1.000 Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar, (e) bendinde Kanunun 14. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir yükümlülük için ayrı ayrı 1.500 Türk Lirası, ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene 2.000Türk Lirası, (f) bendinde Kanunun 15. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya sağlık raporu alınmayan her çalışan için 1.000 Türk Lirası, (g) bendinde Kanunun 16.  maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, bilgilendirilmeyen her bir çalışan için 1.000 Türk Lirası idari para cezası ödeme zorunluluğu getirilmiştir.

 

Buna Göre İşveren aşağıdaki durumlarda belirtilen miktarlarda idari para cezası ödemekle yükümlü tutulmuştur.

 

  • İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının hak ve yetkilerini kısıtlamak
  • Tam süreli görevlendirmelerde işyeri sağlık ve güvenlik birimini kurmamak
  • Risk değerlendirmesi yapmamak veya yaptırmamak
  • Risk değerlendirmesi yapmamaya veya yaptırmamaya devam etmek
  • Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlamamak
  • Acil durumları belirlememek, acil durumlar için tedbir almamak, acil durum planlarını hazırlamamak, destek elemanı görevlendirmemek, araç gereç sağlamamak, acil durumlarda işyeri dışındaki kuruluşla irtibatı sağlayacak düzenlemeyi yapmamak
  • Ciddi ve yakın tehlike durumunda; çalışanların işi bırakarak güvenli yere gitmelerini sağlamamak. Zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini istemek. Müdahalede bulunan çalışanları yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutmak
  • İş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmamak, ramak kala olaylar ve iş kazaları ile ilgili incelemeler yaparak ilgili raporları düzenlememek
  • İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmemek
  • Çalışanlara sağlık gözetimi yaptırmamak
  • Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacaklar için yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu almamak
  • Çalışanları, karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları hakkında, ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler hakkında bilgilendirmemek
  • Çalışanlara eğitim verme yükümlülüğüne uymamak (İSG eğitimi, çalışan temsilcisine özel eğitim, mesleki eğitim, iş kazası geçirene ilave eğitim, yenileme eğitimi, başka işyerinden çalışmak için gelenlere eğitim, geçici iş ilişkisiyle gelenlere eğitim vermemek, eğitim maliyetini çalışanlara yansıtmak, eğitimlerde geçen süreyi çalışma süresinden saymamak
  • Çalışanların görüşlerini alma ve katılmalarını sağlama yükümlülüklerine uymamak
  • Uygun sayıda çalışan temsilcisi görevlendirmemek(2-50 çalışana 1, 51-100 çalışana 2, 101-500 çalışana 3, 501-1000 çalışana 4, 1001-2000 çalışana 5, 2001 ve üzeri çalışanı bulunan işyerine 6)
  • Tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için, öneride bulunan ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteyen çalışan temsilcilerinin isteklerini yerine getirmemek
  • Çalışan temsilcilerinin ve destek elemanlarının haklarını kısıtlamak ve gerekli imkanları sağlamamak
  • İş sağlığı ve güvenliği kurulu ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmemek
  • Birden çok işyerinin bulunduğu iş hanları, sanayi bölgeleri vb. yerlerde diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler konusunda işverenleri uyarmayan, uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirmeyen yönetimlere
  • İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olmak
  • İşyerinin bir bölümünde veya tamamında verilen durdurma kararına uymayarak durdurulan işe devam etmek
  • İşin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödememek veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermemek
  • Büyük endüstriyel kaza olabilecek işyerlerinde büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamamak
  • Güvenlik raporunu hazırlayarak Bakanlığa sunmadan işyerini faaliyete geçirmek
  • İşletilmesine Bakanlıkça izin verilmeyen işyerini faaliyete geçirmek
  • Durdurulan işyerinde faaliyete devam etmek
  • 30 uncu maddede öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere aykırı hareket etmek

 

 

 

8 8/1 26-1/c İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının hak ve yetkilerini kısıtlamak 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası / uzman ve hekim için ayrı ayrı
8/6 26-1/c Tam süreli görevlendirmelerde işyeri sağlık ve güvenlik birimini kurmamak 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası
10 10/1 26-1/ç Risk değerlendirmesi yapmamak veya yaptırmamak 3.000 3.234 3.361 3.700 Türk Lirası
Risk değerlendirmesi yapmamaya veya yaptırmamaya devam etmek 4.500 4.851 5.041 5.550 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
10/4 26-1/ç Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların yapılmasını sağlamamak 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası
11 11 26-1/d Acil durumları belirlememek, acil durumlar için tedbir almamak, acil durum planlarını hazırlamamak, destek elemanı görevlendirmemek, araç gereç sağlamamak, acil durumlarda işyeri dışındaki kuruluşla irtibatı sağlayacak düzenlemeyi yapmamak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her yükümlülük için
1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
12 12 26-1/d Ciddi ve yakın tehlike durumunda; çalışanların işi bırakarak güvenli yere gitmelerini sağlamamak. Zorunluluk olmadıkça, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler dışındaki çalışanlardan işlerine devam etmelerini istemek. Müdahalede bulunan çalışanları yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutmak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her yükümlülük için
1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
14 14/1 26-1/e İş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmamak, ramak kala olaylar ve iş kazaları ile ilgili incelemeler yaparak ilgili raporları düzenlememek 1.500 1.617 1.680 1.849 TL / Her yükümlülük için
14/2 26-1/e İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmemek 2.000 2.156 2.240 2.466 Türk Lirası
15 15/1 26-1/f Çalışanlara sağlık gözetimi yaptırmamak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her çalışan için
15/2 26-1/f Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacaklar için  yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu almamak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her çalışan için
16 16 26-1/g Çalışanları, karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları hakkında, ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler hakkında bilgilendirmemek 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her çalışan için
17 17 26-1/ğ Çalışanlara eğitim verme yükümlülüğüne uymamak (İSG eğitimi, çalışan temsilcisine özel eğitim, mesleki eğitim, iş kazası geçirene ilave eğitim, yenileme eğitimi, başka işyerinden çalışmak için gelenlere eğitim, geçici iş ilişkisiyle gelenlere eğitim vermemek, eğitim maliyetini çalışanlara yansıtmak, eğitimlerde geçen süreyi çalışma süresinden saymamak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her çalışan için
18 18 26-1/h Çalışanların görüşlerini alma ve katılmalarını sağlama yükümlülüklerine uymamak 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her çalışan için
20 20/1 26-1/ı Uygun sayıda çalışan temsilcisi görevlendirmemek. (2-50 çalışana 1, 51-100 çalışana 2, 101-500 çalışana 3, 501-1000 çalışana 4, 1001-2000 çalışana 5, 2001 ve üzeri çalışanı bulunan işyerine 6) 1.000 1.078 1.120 1.233 Türk Lirası
20/3 26-1/ı Tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için, öneride bulunan ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteyen çalışan temsilcilerinin isteklerini yerine getirmemek 1.500 1.617 1.680 1.849 Türk Lirası
20/4 26-1/ı Çalışan temsilcilerinin ve destek elemanlarının haklarını kısıtlamak ve gerekli imkanları sağlamamak 1.000 1.078 1.120 1.233 Türk Lirası / hakları kısıtlanan her birey için
22 22 26-1/i İş sağlığı ve güvenliği kurulu ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmemek 2.000 2.156 2.240 2.466 TL / Her aykırılık için
23 23/2 26-1/j Birden çok işyerinin bulunduğu iş hanları, sanayi bölgeleri vb. yerlerde diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler konusunda işverenleri uyarmayan, uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirmeyen yönetimlere 5.000 5.390 5.601 6.167 Türk Lirası
24 24/2 26-1/k İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olmak 5.000 5.390 5.601 6.167 Türk Lirası
25 25 26-1/l İşyerinin bir bölümünde veya tamamında verilen durdurma kararına uymayarak durdurulan işe devam etmek 10.000 10.780 11.203 12.335 Türk Lirası
25/6 26-1/l İşin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödememek veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermemek 1.000 1.078 1.120 1.233 Türk Lirası / ihlale uğrayan her çalışan için
1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)
29 29 26-1/m Büyük endüstriyel kaza olabilecek işyerlerinde büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamamak 50.000 53.900 56.018 61.681 Türk Lirası
Güvenlik raporunu hazırlayarak Bakanlığa sunmadan işyerini faaliyete geçirmek. 80.000 86.240 89.629 98.690 Türk Lirası
İşletilmesine Bakanlıkça izin verilmeyen işyerini faaliyete geçirmek 80.000 86.240 89.629 98.690 Türk Lirası
Durdurulan işyerinde faaliyete devam etmek 80.000 86.240 89.629 98.690 Türk Lirası
30 30 26-1/n 30 uncu maddede öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere aykırı hareket etmek 1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her hüküm için
1.000 1.078 1.120 1.233 TL / Her ay  (Aykırılığın devamı halinde)

11661

ğ) 17 nci maddesinin bir ila yedinci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir çalışan için bin Türk Lirası,

  1. h) 18 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için ayrı ayrı bin Türk Lirası,

ı) 20 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene bin Türk Lirası, üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene binbeşyüz Türk Lirası,

  1. i) 22 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir aykırılık için ayrı ayrı ikibin Türk Lirası,
  2. j) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeyen yönetimlere beşbin Türk Lirası,
  3. k) 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda ölçüm, inceleme ve araştırma yapılmasına, numune alınmasına veya eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kontrol ve denetiminin yapılmasına engel olan işverene beşbin Türk Lirası,

1) 25 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklere göre işyerinin bir bölümünde veya tamamında verilen durdurma kararına uymayarak durdurulan işi yönetmelikte belirtilen şartları yerine getirmeden devam ettiren işverene fiil başka bir suç oluştursa dahi onbin Türk Lirası, altıncı fıkrasında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene ihlale uğrayan her bir çalışan için bin Türk Lirası, aykırılığın devam ettiği her ay için aynı miktar,

  1. m) 29 uncu maddesinde belirtilen; büyük kaza önleme politika belgesi hazırlamayan işverene ellibin Türk Lirası, güvenlik raporunu hazırlayıp Bakanlığın değerlendirmesine sunmadan işyerini faaliyete geçiren, işletilmesine Bakanlıkça izin verilmeyen işyerini açan veya durdurulan işyerinde faaliyete devam eden işverene seksenbin Türk Lirası,
  2. n) 30 uncu maddesinde öngörülen yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, uyulmayan her hüküm için tespit edildiği tarihten itibaren aylık olarak bin Türk Lirası,

idari para cezası verilir.

(2) Bu Kanunda belirtilen idari para cezaları gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce verilir. Verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren otuz gün içinde ödenir. İdari para cezaları tüzel kişiliği bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları adına da düzenlenebilir.