İş kazalarının önünü kesmek için yapılan yeni düzenlemelerle birlikte pek çok yeni uygulama çalışma hayatına dahil oldu. Fakat bugüne kadar yapılan tüm düzenlemeler gösteriyor ki, sadece yasalar ile iş kazalarını ortadan kaldırmak mümkün olmuyor. Hem işverenler, hem işçiler, hem de devlet iş ahlakının bilincinde olmalıdır. Yoksa sadece yasa çıkarılarak ve insanların da bu yasaya uymaları beklenerek iş kazalarının önüne geçilemez. Tabi ki çıkarılan yasaların caydırıcı etkisi de göz ardı edilemez. Bu caydırıcı uygulamaların birisi de işyerlerinde faaliyet durdurma. Peki işyerlerinin faaliyeti neden durdurulur?

İşyerinde çalışan işçiler, yaşamları için tehlike arz edecek herhangi bir durum tespit ettiklerinde, bu tehlike ortadan kaldırılıncaya kadar işyerinin tamında ya da belirli bir bölümünde faaliyetler durdurulabilir. Bunun dışında inşaatlarda, metal işlerinde, maden ocaklarında ve büyük kazaların meydana gelme ihtimalinin yüksek olduğu işyerlerinde eğer risk değerlendirmesi yapılmamış ise, işyeri faaliyetleri durdurulabiliyor. Tehlike sınıfı çok tehlikeli olan işyerlerinde ihale ile alınan işler yapılırken, üretim biçimlerinde yenilik, iş gücünün artırılması, teknolojik olarak gelişme gibi hususlar sağlanamazsa ya da gerekli olan planlara ve programlara uymadan hareket edilmesi sonucunda hayati riskler oluşturacak şekilde çalışıldığı zaman da faaliyetler durdurulacak. İşin durdurulması ile ilgili verilen karar iş müfettişleri tarafından, işyerinin dosyasının bulunduğu İş Kurumu il müdürlüğüne ve ilgili mülki idare amirine bir gün içerisinde gönderilir. Bu işlemin ardından 24 saat içerisinde, mülki idare amirince durdurma kararı yerine getirilir.

İş durdurulsa dahi çalışanların ücretleri ödenmek zorunda

İşyerinde durdurma kararı uygulanan işveren, kararın alınmasında etkili olan hususları giderdikten sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yazılı olarak başvurması gerekmektedir. Bu başvurunun ardından yetkililer 7 gün içerisinde işyerinde incelemede bulunurlar. Uygun görülmesi halinde de işyerindeki faaliyetler tekrar devam eder.

İşveren, işyerindeki faaliyetler durdurulmuş olsa bile çalışanlarına ücretlerini ödemek zorundadır. Ya da ücretlerinde herhangi bir azaltma yapmadan, kendi meslek ve niteliklerine uygun olarak başka iş vermek zorundadır. İşyerinin faaliyetleri durdurulmuş olan işveren, çalışanlarına ücret ödemez ya da başka bir iş vermez ise çalışan başına 1.000 TL ceza ödemek zorunda kalıyor. Örnek vermek gerekirse, 100 işçi çalıştıran bir işveren, işyerindeki faaliyetler durdurulduğu zaman yükümlülüklerini yerine getirmezse 100.000 TL ceza ödeyecek.

Faaliyetleri izinsiz sürdürmeye hapis cezası

Faaliyetin durdurulduğu işyerinde, işveren ya da işveren vekilleri izinsiz olarak çalışmaya devam ederlerse süresi 3 yıl ile 5 yıl arasında değişen hapis cezaları ile karşı karşıya kalacaklar. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu cezanın sadece işverenleri değil, genel müdür ve kanuni temsilci gibi kişileri de kapsamasıdır.

Ermenek ve Soma’da yaşanan facialarda faaliyetin durdurulmasına rağmen çalışma yapılmasının ne gibi sonuçlar ortaya çıkardığı acı bir şekilde görülmüştü.