Yaşanan iş kazalarının önünü kesmek için, yeni yönetmelikler çıkarılıyor ya da mevcut yönetmelikler üzerinde değişiklikler yapılıyor. İş kazalarının en çok yaşandığı alanlardan biri de inşaatlardır. İnşaatlarda meydana gelen kazaların ise birçoğu yüksekten düşmekten kaynaklanıyor ve maalesef ölümle sonuçlanıyor. İş güvenliği yönetmeliğinde yapılan son değişikliklerde de inşaatlarda kurulan iskelelere ve yüksekte çalışmaya yer verilmiş.

Fakat yönetmelikte belirtilen kurallar genel olarak ana hatları ilgilendiriyor. Örneğin ahşap olan iskeleler için alınması gereken tedbirler belirtilmiyor. Hâlbuki ahşap olan malzemeler kar, yağmur ve güneşten etkilenerek zaman içerisinde güvensiz hale gelebiliyor. Birçok Avrupa ülkelerinde ise iskelelerin, işçi kendisi aşağıya atlamak istese bile atlayamayacağı kadar güvenli olması gerektiğiyle ilgili kurallar bulunuyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun resmi verilerine göre ülkemizde 2013 yılı içerisinde ölümle sonuçlanan 1360 iş kazası meydana geldi. Resmi olmayan 2014 verilerine göre ise yine ölümle sonuçlanan 1886 iş kazası yaşandı. Yüksekten düşme ile gerçekleşen kazaların bu sayılar içindeki oranı ise yüzde 40. Yönetmelikte yapılan bazı düzenlemeler ile yüksekte çalışmayla ilgili sağlık ve güvenlik kuralları belirlenmiş fakat bu düzenlemelerin yeterli olmadığı ortadadır. İş güvenliği alanında çalışanlar, iş kazaları içerisinde yüksekte çalışmayla ilgili çok fazla kaza yaşanmış olması ve bu kazaların da birçoğunun ölümle sonuçlanmış olması nedeniyle kuralların daha net bir şekilde belirlenmesinden yana. Yüksekte çalışmayla ilgili yapılacak düzenlemelerin kullanılacak ekipman standardı, çalışan kişinin yeterliliği gibi pek çok detay içermesi gerekiyor.

İnşaatlarda kurulan iskeleler ile ilgili yönetmelikteki ifadeler şu şekilde:
– Kurulacak iskeleler ve kullanılacak ekipmanlar hem uluslararası standartlara hem de Türk standartlarına uygun olmalıdır.
– İskeleler çökmeyecek ve hareket etmeyecek şekilde imal edilmiş olmalıdır.
– İskelelerin sistemlerinin desteklenmesi güvenli bir şekilde yapılmalı, hem düşey hem de yatay kuvvetlere karşı uygun olarak sabitlenmelidir.
– İskele sistemi ile iskele platformu hareket etmeyecek şekilde birbirine sabitlenmelidir.
– Kurulmuş olan iskeleler her hafta en az bir kere meydana gelebilecek rüzgar ve sarsıntı gibi olaylara karşı kontrol edilmelidir.
– İskelenin taşıyabileceği maksimum ağırlıklar levhalara yazılarak iskeledeki görülebilecek yerlere asılmalıdır.

Bunlar yönetmelikte iskeleler hakkında olması gereken kurallar. Bunların dışında güvenlik uygulamalarının nasıl olması gerektiğine de değinecek olursak şu ifadeler ortaya çıkıyor:
– Yüksekte çalışırken hangi donanım, sistem ve ekipmanın kullanılacağı ne olarak belirtilmelidir.
– Yüksekte çalışmayla ilgili eğitimler verilmeli, yüksekte çalışma alanında yapılan denetimler sıklaştırılmalıdır.
Yüksekte çalışma için Avrupa ülkelerinde olduğu gibi ayrı bir yönetmelik çıkarılmalıdır.
– Meydana gelen ve ölümle sonuçlanan iş kazalarının pek çoğunun yüksekten düşme nedeniyle oluştuğu göz önünde bulundurularak, zemin boşluklarının kapatılması, güvenlik korkuluklarının ve ağlarının yapılması ihmal edilmemelidir.
– Çalışılacak yerde yüksekten düşme riski bulunuyorsa planlama yapılmalı, düşmenin engellenmesine yönelik önlemler çalışma başlamadan alınmalıdır.