Toplumda çok fazla tartışmalara neden olan iş kazalarının ardından sıkça gündeme gelen ve iş güvenliği tedbirlerini yükseltmeyi amaçlayan iş güvenliği paketi, kazalarda kusurlu bulunan işverenlere verilen cezaların yeterli olup olmadığı akıllarda soru işaretleri bırakıyor.

İş güvenliği paketi komisyon aşamasındayken yapılan değişiklikle birlikte, işyerinin faaliyeti durdurulan işverene verilen para cezası ortadan kaldırıldı. Bu durumda işyerindeki güvenlik ve sağlık eksiklikleri sebebiyle çalışanların risk altında oldukları tespit edilirse, işyerine yalnızca faaliyet durdurma cezası verilecek fakat para cezası verilmeyecek. Bu düzenleme için neredeyse kusurlu işvereni korumak tanımlaması yapılabilir.

Mevcut durumda ise iş müfettişi denetleme yaptığı bir işyerinde hayati risk içeren eksiklikler tespit ederse işyerindeki faaliyetin durdurulması için karar alıyor. Alınan karar yerel makamlara bildirildikten sonra da durdurma kararı uygulamaya konuluyor. Ayrıca iş müfettişi, hangi grup başkanlığına bağlı ise oraya da ayrı bir rapor hazırlıyor. Hazırlanan bu raporda işyerinde tespit edilen, hayati risk özellikleri taşıyan eksiklikler için kanunlarda belirtilen para cezalarına da yer veriliyor ve bu kapsamda işverene para cezası uygulanıyor. İşveren ilgili güvenlik eksikliklerini giderdikten sonra müfettişler tekrar bir denetleme gerçekleştiriyor ve uygun görülmesi halinde işyeri tekrar faaliyete başlayabiliyor. Fakat daha sonra yapılan denetimlerde aynı eksiklikler tekrar tespit edilirse para cezaları katlamalı olarak uygulanıyor.

Fakat bu uygulama yeni paketle birlikte kaldırıldı. İş güvenliği paketiyle ilgili yapılan komisyon görüşmelerinde, tasarının 5. maddesine işyerindeki faaliyetin durdurulması halinde, faaliyetin durdurulmasına neden olan olaydan dolayı işyerine para cezası uygulanmayacağı ile ilgili bir cümle eklendi. Bu durumda işyerlerinde hayati risk oluşturacak şekilde eksiklik tespit edilmesi halinde para cezası uygulanmayacağı gibi, aynı eksikliğin tekrar etmesi halinde katlamalı para cezası da uygulanmayacak.

İş Müfettişleri Derneği tarafından yapılan bir açıklamada, yeni uygulamanın cezaları etkisizleştireceğinden bahsedildi. İşyerindeki faaliyetin durdurulmasının bir ceza değil, idari tedbir olduğu unutulmamalıdır. Faaliyeti durdurulan işyerinde, iş kazası meydana gelme ihtimalinin yüksek olduğu anlamına gelir. Faaliyetin durdurulmasıyla birlikte uygulanan para cezası ise bir yaptırımdır. Bu iki uygulamadan birinin eksik olması süreci de etkisiz hale getirir.

İş güvenliği paketiyle ilgili yapılan komisyon görüşmelerinde pek çok ceza da yumuşatıldı. Paketin ilk halinde madencilik sektöründe meydana gelen ve ölümle sonuçlanan iş kazalarında kusurlu olduğu yargı kararı ile kesinlik kazanan işverenler için 2 yıl süre ile ihale yasağı öngörülmüştü. Fakat bu husus daha sonra, işverenin kusuru ile doğru orantılı olarak iki yıla kadar ihalelerden men edilmesi şeklinde değiştirildi. Kısacası kusurlu işverenin ihalelerden yasaklı olacağı süre 2 yılı geçemeyecek. Ayrıca inşaat ve maden sektörü ile çalışan sayısı 250’nin üzerinde olan işyerlerinde uygulanacak para cezalarında da sınırlama yapıldı ve ceza miktarları aşağıya doğru çekildi.