Risk Değerlendirmesini Yapacak Proje Ekibinin Kurulması

Bir işyerinde risk değerlendirmesi kapsamında olan tüm bölümlerden, o bölümlerde yürütülen tüm faaliyetler hakkında bilgi sahibi olan temsilcilerin, iş sağlığı ve güvenliği sorumlusunun ve işyeri hekiminin bulunduğu bir proje ekibi kurulur. İş sağlığı ve güvenliği sorumlusuna proje koordinatörü görev ve sorumluluğunun da verilmesi tercih edilir.

Proje ekibi, işyerinde yapılacak risk değerlendirme çalışmalarını koordine eder. Çalışmanın zamanında ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.

Risk Değerlendirmesi Yapılacak Alan ve Yürütülen Faaliyetlerin Tanımlanması

Proje ekibi üyeleri tarafından işyerinde kendi bölümlerinin sorumluluk alanlarında olan tesis içi ve tesis çevresinde olmak üzere tüm alanlar ve her bir alanda yürütülen tüm faaliyetler tanımlanmalıdır.

• Normal şartlarda yürütülen faaliyetler
• Temizlik, bakım-onarım, durdurma ya da devreye alma gibi zaman zaman gerçekleşen faaliyetler
• Taşeron ve tedarikçi faaliyetleri
• Ziyaretçi faaliyetleri de dahil olmak üzere tüm faaliyetler tanımlanır.

Ayrıca işyerinin dışında bulunan fakat işyeri için risk yaratabilecek karayolları, demir yolları, hava alanı, tesisler, yerleşimler, akarsular vb. tüm yerler de tanımlanmalıdır.

Risk Değerlendirme Planının Oluşturulması

• Proje ekibi tarafından tanımlanmış olan alanlar ve bu alanlarda yürütülen faaliyetlerin risklerinin değerlendirilmesi sırasında, daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için her biri tercihen en fazla beş kişiden oluşan risk değerlendirme ekipleri kurulur. Risk değerlendirme ekiplerinin oluşturulmasında aşağıdaki konular dikkate alınmalıdır.

• İş sağlığı ve iş güvenliği alanında yeterli bilgiye sahip kişiler olarak, işyeri hekiminin ve iş güvenliği sorumlusunun risk değerlendirmesi yapan tüm ekiplerin çalışmalarına katılması tercih edilir. Fakat işyeri çok büyükse, işyeri hekiminin ve iş güvenliği sorunlusunun bu çalışmalara katılması pek mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda iş güvenliği sorumlusu ve işyeri hekimi her bir ekibin bu adımdan sonraki adımlarda yapmış olduğu risk değerlendirme çalışmalarını ekiple beraber faaliyetin gerçekleştirdiği yere giderek kontrol eder. Gerekli eklemeleri ya da düzeltmeleri yaptıktan sonra onaylarlar. İş güvenliği sorumlusunun ve işyeri hekiminin onaylamadığı hiçbir risk değerlendirme çalışması yürürlüğe konamaz.

Risk değerlendirme ekiplerinde görev alacak kişilerden en az biri incelenecek alan veya yürütülen faaliyette çalışan kişi olmalıdır. Ayrıca bu kişi alan veya yürütülen faaliyetle ilgili de detaylı bilgiye sahip olmalıdır.

• İncelenecek alan veya faaliyette tehlikeli kimyasal madde ile ilgili riskler, radyasyon riski ya da biyolojik riskler gibi özel riskler söz konusu ise Risk değerlendirme ekiplerinde görev alacak kişilerden en az biri söz konusu riskler hakkında bilgi sahibi olmalıdır. İşyerinde bu hususlarla ilgili yeterli bilgiye sahip kişi bulunmuyorsa, işyeri dışından ilgili alanlarda uzman kişilerden destek alınmalıdır.

• İncelemesi yapılacak alan ya da faaliyette iş ekipmanı kullanımı söz konusu ise ilgili iş ekipmanını kullanan kişiler de risk değerlendirme ekibinde bulunmalıdır. Ayrıca iş ekipmanının türüne göre gerektiği zaman ilgili iş ekipmanı hakkında teknik bilgi sahibi olan kişiler ve ilgili iş ekipmanının mekanik bakımında görev alan kişiler de risk değerlendirme ekiplerinde bulunur. İlgili iş ekipmanı özel bir ekipmansa ve işyerinde o ekipman hakkında teknik bilgi sahibi olan kişiler bulunmuyorsa, işyeri dışından ilgili ekipman hakkında uzman kişilerden destek alınmalıdır.

• İncelenecek alan ya da faaliyette meslek hastalığı riski oluşturabilecek riskler (tehlikeli kimyasal maddelere, gürültü, titreşim, toz, duman, ışın, radyasyon, aşırı soğuk/sıcak, ekranlı araç kullanımı, elle taşıma işleri, ergonomik riskler gibi) söz konusu ise işyeri hekiminin mutlaka risk değerlendirme ekibinde bulunması gerekir.

• Risk değerlendirmesinde işyeri körlüğünden kaynaklanabilecek eksikliklerin en aza indirilmesi amacıyla, risk değerlendirmesi yapılacak alan ya da yürütülen faaliyetten tamamen bağımsız en az bir kişinin risk değerlendirme ekibinde bulunması daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacaktır.

• Her bir risk değerlendirme ekibi içerisinden bir kişiye tüm ekibi koordine etme görevi ve sorumluluğu verilir.

• İşyerinde risk değerlendirmesi yapılacak alanlar, alanlarda yürütülen faaliyetler ve risk değerlendirmesi yapacak ekipler tanımlandıktan sonra risk değerlendirme ekiplerinin görüşleri alınmalı ve risk değerlendirme planı oluşturulmalıdır.

Risk Değerlendirme Ekiplerinin Eğitimi

Her bir risk değerlendirme ekibinden, kendi sorumluluk alanlarının ve bu alanlarda yürütülen faaliyetlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tehlike ve risklerinin belirlenmesi, belirlenen risklerin önem derecelerinin saptanması ve bu risklere karşı mevcut kontrol önlemlerinin yeterliliğinin değerlendirilmesi beklenmektedir. Bu sebeple tüm risk değerlendirme ekibi üyelerine bu beceriyi kazandıracak aşağıdaki eğitimlerin verilmesi gerekmektedir.

• Kişilerin uyması gereken iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, ayrıca varsa diğer şartlar hakkında.

• İşyerinin türüne göre değişen içerikte iş sağlığı ve güvenliği temel kuralları ve risklerinin yönetimi hakkında.

• Sahada örnek faaliyetler üzerinde uygulamalı iş sağlığı ve güvenliği risklerinin değerlendirilmesi hakkında.